Een niet inlandse boom, die het nu hier goed begint te doen.
Vroeger had men hier alleen gedroogde vijgen. Vijgenbomen zag men nooit gewoon in een tuin. Alleen bij rijkere, vaak adellijke buitenhuizen, trof men soms een vijgenboom aan als die over een kas daarvoor beschikten. Of ze hadden een vijg, maar palmboom of een sinaasappel in een grote pot of kist in de zomer op het terras staan, die dan in de koude periode naar de wintertuin verhuisden.
Toen we in Zuid-Frankrijk woonden hadden we zelf meerdere vijgenbomen in de tuin staan. Die zaten twee keer per jaar vol vijgen. En die in het najaar waren echt sappig en overheerlijk. Heerlijk om zo direct van de boom rijp op te eten. Die uit het voorjaar werden tot vijgenjam verwerkt. Daar hebben we zo de smaak van vijgen leren waarderen. Terug een Nederland kwam er ineens een vijgenboom op ons pad en die staat tegenwoordig naast een citroenboom met nu zelfs rijpe citroenen als het niet vriest op ons balkon. Het is nog maar een kleintje, dus vijgen hebben we nog niet gezien. En door deze ervaring snappen we het nut van een wintertuin: een zonnige, droge plek voor de winter-periode, waar het niet gaat vriezen. Want het is toch veel mooier om planten, die niet vorstvast zijn op die manier de koude te laten overleven. Want ingepakt in noppenfolie gaat het ook, maar ik heb iets tegen in plastic verpakte planten. En maar weinig kennen de luxe van een verwarmde kas bij hun huis om daar een vijg in te planten.
Toch kan men in de Lage Landen goed vijgen buiten in je tuin kweken. Je moet alleen voor een goede standplaats zorgen en een geschikte (zelfbestuivende) soort vijg uitzoeken. Er zijn namelijk ook vijgenbomen die best tegen vorst kunnen.
VIJGENBOOM BOTANISCH
Vijg = Ficus carica is een boom of grote struik uit de moerbeifamilie. De plant bloeit meestal rond mei en de lekkerste vijgen oogst je in de herfst (september en oktober).
De gewone vijgenboom is inheems in Zuid-Europa en Noord-Afrika. In het Nederlandse klimaat wordt de vijg niet groot en blijft meer een brede struik. De vijg kan hier wel tot meer dan 5 meter uitroeien. De vijg houdt van een ietwat vochtige grond en staat graag op een beschutte warme en zonnige plaats. De bladeren zijn dik en leerachtig. Ze kunnen 30 x 25 cm groot worden. De bladeren hebben een hartvormige voet en zijn drie- tot vijflobbig. De vijgenboom heeft kleine bloemen. Ze zijn opgesloten in een bijna gesloten bloembodem die vlezig is. De mannelijke bloemen zitten vlak bij de opening.
De bevruchting van de vijgenboom geschiedt door symbiose met een galwesp, die zowel zichzelf als de vijg voortplant. De vijgenwesp komt in Nederland niet voor. De onbevruchte bloem kan hierdoor niet afrijpen en valt af. Om toch ook in ons gematigde klimaat eetbare vruchten te krijgen zijn er cultivars ontwikkeld die vruchten ontwikkelen zonder dat er een bevruchting aan te pas komt. Een voordeel van deze maagdelijke vruchtzetting is dat deze variëteiten vrij zijn van pitten.
De rijpe vruchten variëren van kleur en worden rond de 6 cm lang. Vijgen zijn vers goed te eten en heerlijk zoet. Ze zijn ook goed te drogen.
Behalve als je een plek binnen hebt waar een vijgenboom kan overwinteren, moet je hier een vijg niet in een pot planten. Want de kans op bevriezing in een pot is veel groter.
Jonge vijgen kan je het beste in het voorjaar planten, dan kunnen de boompjes rustig door het jaar heen wortelen. Plaats een vijg niet op een natte plek. Het beste is om de vijg wat verhoogd te planten. Extra water geven, zelfs in een droge zomer is eigenlijk niet nodig.
Snoeien hoef je bij een vijg eigenlijk nooit. Moet je het wel doen (bij voorkeur van november tot februari) plant de scheuten gewoon in een pot en zet die binnen warm. Snij dan het liefst stukken af met meerdere knopen van ongeveer 35 cm lengte. Meestal zullen ze uitlopen en heb je in het voorjaar een nieuw vijgenboompje, waar je vast iemand blij mee kunt maken.
GESCHIKTE RASSEN:
De wintervaste soort Brown Turkey wordt hier regelmatig aangeboden, maar de smaak van de vijgen valt best tegen.
Voor een goede rassenlijst kijk op: https://www.vijg.nl/rassen/
Zoek voor hier een ras uit die goed wintervast is en smaakvolle vijgen geeft. De beschikbare ruimte bepaald de groeisnelheid die je bij voorkeur moet kiezen. Plant ze in ieder geval in het voorjaar in matig van compost voorziene grond. Het beste planten op een verhoging. Mulching helpt in de winter erg tegen bevriezing. Je kunt de onderzijde van een vijgenboom daarnaast ook in de winterperiode in stro verpakken.
Een struik van rond de zestig cm in pot van een voor ons klimaat geschikt ras kost rond de 12 euro.
Recepten en meer informatie over vijgen
