VUILBOOM

Vanwege de reinigende eigenschappen van de bessen en de bast wordt deze boom zo genoemd. Vaak wordt de boom ook Sporkehout RHAMNUS FRANGULA genoemd. Dit omdat de takken gemakkelijk afbreken. Het is naaste familie van de Wegedoorn.

Zie verder bij SPORKEHOUT

WALNOOT, OKKERNOOT

Bomen van elders

Walnoot                  Juglans regia

Walnut(eng)     Noix(fr)

jonge-walnootboom
walnoten

DE WALNOOT- OF OKKERBOOM is een oorspronkelijke soort, die al eeuwenlang in onze streken groeit. Ook andere soorten van dezelfde geslacht (JUGLANS) leveren eetbare vruchten op. Botanisch wordt de walnoot als een steenvrucht en niet als een noot beschouwd, terwijl iedereen bij de walnoten het over noten zal hebben. De vrucht wordt omgeven door een harde, tweedelige schaal, de dop. Die vrucht zit in een groene bolster, die tijdens het rijpen zal openbarsten. Soms gebeurt dit aan de boom maar vaker op de grond.De Latijnse naam betekent letterlijk “vreemde noot” of noot van Jupiter! De soort is afkomstig uit Zuidoost-Europa. Juglans-soorten zijn vrijwel overal op de wereld te vinden. De okkernoten hier zijn vooral door de Romeinen over Europa verspreid.

tekening: paul hoftijzer

BOTANISCH

De Walnoot kan uitgroeien tot een prachtige boom van wel 30 meter hoog. Groeit goed in boomgaarden en andere beschermde plaatsen. De mannelijke katjes en de groene vrouwelijke bloemetjes bloeien aan dezelfde boom. Draagt in april en mei bloesem, voor of net nadat de bladknoppen uitkomen. De vruchten zijn glad en ongeveer tot 5 cm. doorsnede. De vruchten (walnoten) worden geoogst.

In de HEEMTUIN West Betuwe in Geldermalsen staan meerdere mooie oude walnoten.

De walnoot is een waardplant voor het VLIEGEND HERT.

De opbrengst aan noten is elk jaar anders. (Te) vroeg uitlopen in het voorjaar en ook erg natte periodes in het voorjaar hebben grote invloed op de oogst. Walnotenbomen leveren pas na 10 tot 15 jaar noten op. Uit de verse, groene noten wordt walnoten-olie geperst. De groene omhulsels van de noten bevat donker sap, dat voor houtverf gebruikt wordt. Het hout is mooi geaderd en gewild voor onder andere meubels.

AANPLANT: Door het planten van jonge bomen op ruime plekken, waar ook over 20 – 30 jaar nog voldoende zonlicht kan komen. Houdt van een rijke, diepe, kalkrijke bodem. Bijvoorbeeld een wat open plek in bosgebied. Geschikt voor zeer ruime tuinen en eetbossen met voldoende oppervlakte. Het blijft wel een investering voor lange termijn. Een goede, goed gewortelde boom van rond de 2.50 meter hoog zal rond de 25 euro gaan kosten. De boom heeft wel een jaar of drie nodig om na de aanplant goed te wortelen. Er zijn ook goed geënte variëteiten te koop.

NOTEN

walnoot

Als de noten van de bomen vallen zijn ze rijp. Het is zaak de geoogste noten vervolgens snel te drogen. Als ze nog in de groene bolster zitten zet men er vaak een verfbrander op om die te drogen. Dan moet je dan om de vier tot vijf dagen herhalen. Heb je meer geduld, kan men ze ook in een net of jutezak in de buurt van een warmtebron hangen of een warme plek in de zon. De bolster wordt dan vanzelf zwart en is er dan gemakkelijk af te halen. De dop van de walnoten kan met een notenkraker of een houten hamer kapot worden geslagen. Ook door twee noten tegen elkaar aan te drukken barsten ze open.

De vliesjes moeten dan alleen nog verwijderd worden. De walnoot lijkt een beetje op de twee hersenhelften van een mens.

INHOUDSSTOFFEN

Vruchten bevatten Vitamine C en licht giftige glykoside ( maar vooral in de bolser van de vrucht). Door inwerking van drogen en lucht wordt dit gif chemisch omgezet en daarom zijn de noten eigenlijk niet giftig. Noten: 40 tot 60 % vette olie, lipide. Uit de noten geperste olie: Tricglyceride van Linol-, Linileen-,Myristine- en Laurine-zuur

EETBAAR

De groene bolster worden gebruikt om likeur te maken. Uit walnoten kan door koude persing mooie notenolie worden gewonnen, die alleen geschikt is voor koud gebruik (in de salade).

Walnoten kunnen in salades, brood, gebak, gerechten met vlees en wild gebruikt worden. Om zo te knabbelen zijn ze ook erg lekker.

RECEPTEN voor walnoot: kijk op www.nederlands-dis.nl

BIJZONDERHEID

Men zegt dat er niets onder een walnootboom groeit , maar dat blijkt niet waar te zijn. Maar door de glykoside die walnoot bevat zijn ze minder gevoelig voor insecten en bacteriën.

WEGEDOORN

WEGEDOORN (RHAMNUS CATHARTICUS) is naaste familie van Sporkehout (Rhamnus Frangula / Vuilboom).

Wegedoorn is vaak een struik tot maar 3 meter hoog, zelden uitgroeiend tot boom. Inlandse soort die al vroeg in onze geschiedenis gebruikt werd om darm- en maagproblemen aan te pakken. De latijnse naam Rhamnus Catharticus wijst ook op de doorns aan de plant en de reinigende eigenschap van de plant.

Meer informatie over de Wegedoorn op wilde-planten.nl

Wegedoorn kan men in het landschapsdeel van de Hortus in Nijmegen met de naaste familie ervan Sporkehout of Vuilboom aantreffen. Ook in de Heemtuin West-Betuwe in Geldermalsen staan er een aantal exemplaren.

WEGEDOORN, blad, tak en vruchtaanzet wilde-planten.nl

In ons land op bepaalde plekken te vinden zoals in beekoever-walbossen, bosranden, bosjes en tussen struiken ( meestal met meidoorn en in het oosten van ons land met kardinaalsmuts), soms op kalkhellingen, zeeduinen, rivierduinen en pionierbeplanting op slikken, waar geen zout of brak water (meer) komt.planten.nl

Wegedoorn is waardplant voor de dag-citroenvlinder en boomblauwtje. Ook sommige motten leven van het blad. En voor de wants Apolygus rhamnicola, en de bladvlo Trichochermes walkeri is het een waardplant. De bladeren van wegedoorn en sporkehout hebben vaak oranje zwellingen die worden veroorzaakt door kroontjesroest Puccinia coronata.

Medisch is Wegedoorn al lang gebruikt. Bij maag en darm problemen met krampen en om bloed te reinigen. Verslaving en misbruik met hoge doseringen kwam vroeger vaker voor. Dus zeker geen plant om zo (zonder Medisch voorschrift) te gaan gebruiken.

De besssen bevatten Antranoide stoffen (2 tot 5 %) waaronder Franguline, Glucfranguline als Emodine, Emodine-anthron in de vorm van Aglyka. Verder Flavonol-glykosides als Kampferolie- en Quercetine-glykoside. En ook looistoffen.

In oud volksgeloof beschermde wegedoorn tegen heksen en demonen.

WIJNSTOK/WINGERD MUIN

PROFETIE

Liz & Colin Murray De Tiende Maand: Augustus

Met deze kaart komen voorspellende krachten vrij.

“In Vini Veritas”.

Soms moet men logisch denken en intellect loslaten om bij pure intuitie te komen. Ligt de kaart verborgen of andersom, moet men je ontspannen. Als je dan ergens diep in je voelt wat te gaan doen, moet je hierop vertrouwen. Anders kom je nooit ver op je spirituele pad.

De wijnstok en de wingerd (uit dezelfde plantkndige groep) zijn pas laat op de Britse eilanden aangeplant. Wijn werd echter al in de bronstijd verhandeld. Op voorwerpen uit de Bronstijd vindt men reeds druiven afgebeeld.

Augustus is de oogstmaand. Het oogstfeest Lammas of Lugnassadh wordt dan in de Keltische traditie gevierd. Daarbij hoort de Zonnegod Lugh, die soms ook Lug Lamfhada ( met een lange arm) of Lug Samildanach ( met veel kanten) heette.

WIJNRANK ook WIJNSTOK

Dus Druif = Vitis Vinifera.

Dit is een klimplant, die heel oud kan worden, soms meer dan 15 m. lang. Inheems in sub-tropische landen zoals Griekenland en Zuid-Frankrijk. De bloemen zijn klein, groen en geurig en bloeien in het voorjaar, meestal rond mei al naar het gelang van het klimaat.

Er zijn heel veel druivensoorten geteeld, geschikt voor heel veel verschillende weersomstandigheden en groeiplekken. Vaak geschikt om slecht een soort wijn van te maken. Verder zijn er druivenrassen die geschikt zijn om als vers fruit te gebruiken. Of passend om te drogen of sap uit te persen.

De Druif, ook wel druivelaar of wijnstok genoemd is een winterharde klimplant die kan vertakken en waarvan de verschillende takken vele meters lang kunnen worden. De druif komt oorspronkelijk uit het Middellandse Zeegebied en het Midden-Oosten. Druiven werden reeds in de oudheid gekweekt en verspreid over heel Europa en later over de hele wereld. De druif staat het liefst zo warm en zonnig mogelijk en heeft een voorkeur voor goed doorlatende ietwat vochtige grond.

De druif is een klimplant, die zich vasthecht met ranken die tegenover de bladeren staan. De bladeren zijn aan de bovenzijde glanzend donkergroen, onderaan lichtgroen, meestal onbehaard. De bladeren zijn eetbaar en worden onder meer gebruikt om dolma’s van te maken. 

Tekening paul hoftijzer, druif

De bloemen zijn klein, geel-groenachtig en vallen niet erg op. De wilde wijnstok is een tweehuizige plant, de mannelijke en vrouwelijke bloemen ontstaan op verschillende planten, doch de gekweekte vormen zijn eenhuizig, bevatten zowel mannelijke als vrouwelijke bloemen op dezelfde plant, waardoor zelfbestuiving kan optreden. Voor de vruchtzetting door middel van bestuiving is bezoek van bijen en andere insecten belangrijk.

Druiven kunnen het beste worden geleid voor een optimale oogst. Op muren en schuttingen kunt u het beste horizontale draden spannen. Gegalvaniseerd draad (ca drie mm dik) is uitstekend geschikt. Eventueel kan een constructie met latten ook goed dienst doen. Bedenk wel dat druivenstokken tientallen jaren productief kunnen zijn. Duurzaam materiaal verdient daarom de voorkeur. De onderlinge afstand tussen de draden moet ongeveer veertig tot vijftig cm bedragen. Aan de draden of regels – de leggers – worden de scheuten van de wijnstok gebonden. Je kunt druiven ook overeen pergola laten klimmen die je in de zomer van schaduw kan voorzien.

De vruchten, de druiven zijn vers goed te eten en echt lekker. Ze zijn in vele soorten kleuren te verkrijgen met en zonder pit. Daarnaast kan er sap van worden gemaakt en worden druiven ook gebruikt om jam van te maken. Daarnaast worden druiven gebruikt om wijn van te maken, een van meest populairealcoholische dranken, om er ook weer andere sterkere alcoholische dranken van te maken.

WILG SAILLE

●          Hoort volgens de Brehon wet tot de landmansbomen.

●          Geschikt voor het planten van een boomcirkel, vooral in een vochtrijke omgeving.

            De Gaelic naam van wilg is saille, de bijbehorende kleur is ‘sorcha’, licht

BOMENORAKEL

Vermogen in het donkerte zien, maanritmen, vrouwelijhke aspecten. Vierde maand februari.

SAILLE Legt de vrouwelijke kanten bloot. Of omgekeerd: waarschijnlijk is je spiritueel evenwicht verstoord. Schenk aandacht aan je vrouwelijke kanten, aan haar dromen en haar ritmes.

Keltisch Bomen Orakel

VERDER

Mantra:      saille  uitspraak:  SEEL

 De waterminnende treurwilg is de boom van het runenteken Lagu.

Lagu of Laguz      staat voor water, stromen, het onderbewustzijn, de drijvende kracht. De Rune van intuïtie en emoties, ongeziene krachten, zuivering, reorganisatie en herstructurering met een goede afloop. 

Astrologische binding met de Maan / numerologie 2, element Water, Bekers, het Vierde Huis (ik voel), het teken Kreeft, daarnaast beperkt met de planeet Saturnus. 

Colin Murray: vierde Maand – Februari,  4- Bardische waarde: kosmische kubus, massief 3dim. vierkant. 

Paterson/Keltische Astrologie: 15 april – 12 mei De Maan & Llun – de zeeslang – goden: Grieks – Artemis, Selene, Hecate en Keltisch- Ceridwen, Morrigan, Morgan le Fay

De Wilg bij de Kelten

De wilg stond voor de vrouwelijke en lunaire ritmen van het leven. De wilg was symbool voor de maan, die met haar maandelijkse ritmen en de getijden van de zee, vrouwelijk is, in tegenstelling tot de dagelijkse en jaarlijkse omwentelingen van de mannelijke zon. In vele opzichten stonden vrouwen veelal hoger in aanzien bij de Kelten dan nu. De vrouwen waren eigenaren van materiële zaken. Zij, die het bezit beheerde, beheerde ook het huwelijk. Keltische godinnen deden zeker niet onder voor hun mannelijke collegae. Er waren vele vrouwelijke druïden, vaak vereerd om hun gaven als zieneres. De godin Brigit, die ook een zieneres was, heeft haar vuurfeest tijdens de periode van de wilg. Dit feest, Imbolc of Brigantia is één van de twee jaarlijkse vuurfeesten.

De wilg is daarnaast heilig voor de maangodin, die over deze maand heerst. De wilg biedt bescherming tegen aandoeningen door vocht (reumatische pijnen en artritis). Dit door de werking van het salicocide, dat vooral uit de bast te onttrekken is ( nu synthetische vervaardigd als acetylsalicylzuur = aspirine).

De wilg werd, net als de es, zowel in Noord-Europa als in Griekenland beschouwd als de boom der betovering. Voor de druïden was de wilg een belangrijke boom, omdat in hun scheppingsmythe de twee scharlaken eieren van de zeeslang, die de zon en de aarde bevatten, in de takken ervan verborgen lagen. De eerste boom van de schepping was dus de wilg en het heelal werd in haar takken uitgebroed. Dit symboliseerde de geboorte van de kosmos en het begin van leven op deze aarde. Ceridwen was de oorspronkelijke maangodin van de Kelten. Zij was de gemalin van Celi, de goddelijke schepper. Maar voor de druïden was de maan ( en dus Ceridwen) de schepster in het centrum van hun evolutiebeeld. Vandaar ook dat zij uitgingen van dertien maan-maanden (van heilige bomen) in een jaar.

Mannen werden bij de Kelten in principe beschouwd als zoons en minnaars van de moedergodin. In de Griekse mythologie werd de macht van de moedergodin Artemis pas uitgedaagd met de komst van de mannelijk god ‘Bel’ of ‘Beli’. Hij stond bekend als de voorspellende ‘wilgen-God’. 

De site www.boom-wijsheid.nl blijft nog een tijdje in de opbouw-fase

Bijna elke dag werken wij aan deze site over vooral inlandse bomen. Dat kan botanisch, maar ook een ervaring met een boom, mythische achtergronden of medisch & andere gebruik zijn.

Bomen die we tegenwoordig tegen komen op onze wandelingen en bezoeken aan bijzondere plekken als de HORTUS in NIJMEGEN en de HEEMTUIN in Geldermalsen inspireren ons daarbij erg. Nu hebben we al ons leven lang iets met bomen of misschien wel bomen met ons. Basis voor deze site is dan ook ons eerdere boek “het eeuwenoude lied van de bomen” dat in 2002 en 2003 in twee drukgangen is verschenen.

We zijn eerst begonnen met botanische gegevens. We zullen steeds meer van de belangrijkste meer dan honderd bomen/struiken, die hier voorkomen, wel beschreven hebben. Van de meeste bomen hebben we ook tekeningen en foto’s. Toch zal het een tijdje duren voor we die allemaal hebben toegevoegd. Laat staan alle links en aanvullende informatie.

Wil je bijdragen aan deze site kan dat ook. Stuur dan je tekst, gedicht, verhaal, foto of tekening naar paulhoftijzer@gmail.com

De bomen komen uiteindelijk te staan in een Alfabetische volgorde volgens de door ons gebruikte Nederlandse naam. Dus de eerste boom is dan de (Spaanse) Aak. Gevolgd door de (Grauwe en Witte) Abeel. Dan waarschijnlijk de Abrikoos, Amandel en andere bomen beginnend met een A. Maarde eerste tijd zal het soms chaotisch voorkomen. Iedereen is gewaarschuwd. Dan wil niet zeggen dat de inhoud van de al geplaatste delen niet zinvol is om te lezen, hopen we. Nijmegen december 2021, Paul (& Neeltje) Hoftijzer